Zekâtını nerede hesaplayıp nerede ödeyeceğine karar veren Türk Müslümanlar alışılmadık derecede rahat bir karşılaştırmayla karşı karşıya: iki kurumsal seçenek de ücretsiz, ikisi de aynı resmî metodolojiyi izliyor ve ikisi de gerçek dağıtım kapasitesi olan ciddi kuruluşlar. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın vakıf kolu olan Türkiye Diyanet Vakfı (TDV), resmî altyapıyı zekathesapla.tdv.org adresinde işletiyor. Türkiye'nin en büyük bağımsız Müslüman insani yardım vakfı olan İHH İnsani Yardım Vakfı ise hesaplayıcısını ve bağış akışını ihh.org.tr adresinde sunuyor. Matematik aynı; kurumlar farklı ve farklar tam da düşünen bir bağışçının tartması gereken noktalar. 7 Ağustos 2026 tarihinde doğrulandı.
Faizsiz seçenekleri karşılaştırmaya hazır mısınız?
Ortak nokta: metodoloji
Her iki hesaplayıcı da Din İşleri Yüksek Kurulu yaklaşımını uyguluyor: nisabı aşan net zekâta tabi varlığın yüzde 2.5'i, kategori bazlı varlık girişi ve borçların düşülmesi. TDV'nin aracı 80.18 gram altın nisabını uyguluyor ve alıcı lehine belgelenmiş bir ayrıntıyı içeriyor: nisap alış fiyatlarıyla belirlenirken ödenecek tutar satış fiyatlarıyla hesaplanıyor. İHH'ın sayfası hesaplamalarının DİYK metodolojisini izlediğini belirtiyor ve nisabı hem 80.18 gram altına hem de 612.36 gram gümüşe göre kontrol ediyor. Hesaplamanın kendisinde yanlış seçim yapamazsınız; adım adım rehberimiz aynı yöntemi elle de gösteriyor.
Asıl önemli karşılaştırma
| TDV | İHH | |
|---|---|---|
| Yetki | Resmî: Diyanet denetiminde kurum içinde geliştirilmiş, DİYK fetva külliyatına dayalı | DİYK metodolojisini açıkça benimseyen bağımsız vakıf; kurum içi danışma kurulu yok |
| Fonların emaneti | Toplanan zekât, vakfın kendi broşürüne göre dağıtımdan önce yalnızca katılım bankalarında tutuluyor | Emanet ve bankacılık düzenlemeleri benzer ayrıntıda kamuya açık olarak belgelenmemiş |
| Bağışçı kontrolü | Ulusal havuz: doğrulanmış hak sahiplerine dağıtım, bağışçı düzeyinde izleme yok | Programa yönelik: bağışçılar zekâtı yetim desteği, acil yardım, eğitim ve benzeri alanlara yönlendiriyor |
| Erişim | Türkiye ve Diyanet ağı üzerinden 100+ ülke | 123 ülke; çatışma bölgesi yardımları, yetim sponsorluğu, Ramazan ve kurban lojistiği |
| Hesaplayıcı derinliği | Ayar bazında altın ve gümüş, sulama yöntemine göre öşür oranlarıyla ürünler, hayvanlar, alacaklar, PDF rapor, zekât takvimi | İkili nisap kontrolüyle sade kategori girişi; tarımsal kategorilerde daha az derinlik |
| Kurumsal nitelik | Devletle ilişkili vakıf (1975'te kuruldu) | Bağımsız, yüksek profilli (1995'te kuruldu; 14.8 milyar TL 2025 bütçesi; BM ECOSOC statüsü) |
TDV lehine
Resmî kanalı ayıran iki olgu var ve ikisi de altyapının bütünlüğüyle ilgili. Birincisi, metodolojinin kaynağında olması: hesaplayıcı Diyanet denetiminde, dış bir tedarikçi olmadan geliştirilip işletiliyor; yani matematik fetvanın yorumu değil, fetvanın kendisi. Bu, başka kimsenin düzgün biçimde uygulamadığı tarım ve hayvan kategorilerini de kapsıyor. İkincisi ve daha nadir olanı: TDV'nin zekât broşürü, toplanan zekâtın yalnızca katılım bankalarında tutulduğunu belirtiyor; yani ödemeniz toplanma ile dağıtım arasında faizli bir hesapta durmuyor. Yükümlülüğün baştan sona temiz bir altyapıyla yerine getirilmesine önem veren bağışçılar için yayımlanmış bu emanet politikası, Türkiye'deki herhangi bir zekât kurumunun yaptığı en güçlü açıklama. Bunun karşılığı kontrol: zekâtınız doğrulanmış hak sahiplerine dağıtılan ulusal bir havuza katılıyor ve hiçbir bağışçı tek bir ödemeyi adı belli bir kişiye kadar izleyemiyor.
İHH lehine
İHH'ın farkı, bağışçının inisiyatifi ve sahadaki erişimi. Programa yönelik bağış, bağışçının zekâtı doğrudan yetim sponsorluğuna, çatışma bölgesi yardımına veya eğitime yönlendirmesine imkân veriyor; bu, ulusal havuzun sunmadığı bir niyet düzeyi ve dünyanın operasyonel açıdan en yetkin Müslüman yardım ağlarından biri aracılığıyla hayata geçiriliyor: 123 ülke ve 1992'deki Bosna konvoylarından bu yana otuz yıllık saha çalışması. Dürüstçe söylemek gerekirse eksikler TDV'nin güçlü yanlarının tersi: kurum içi danışma kurulu yok (metodoloji benimsenmiş, bağımsız olarak denetlenmiş değil) ve TDV'nin yalnızca katılım bankası kuralıyla kıyaslanabilecek, zekâta özgü yayımlanmış bir emanet veya bankacılık politikası yok. Varış noktasının tesisat tercihinden daha önemli olduğu bağışçılar İHH'ı seçiyor; İHH'ın siyasi görünürlüğü ise bağışçıya göre bir artı ya da dikkate alınacak bir husus.
Hesaplayıcı deneyimi, yan yana
Formun başına gerçekten oturan kişi için araçlar farklı hissettiriyor. TDV'nin zekathesapla aracı daha derin bir enstrüman: ayar bazında altın ve gümüş girişi, sulama yöntemine dayalı öşür oranlarıyla tarım ürünleri, klasik eşiklerle hayvanlar, alacaklar, borçların düşülmesi, hesaplamanın PDF raporu ve yıllık tarihi sabitlemek için zekât takvimi. Bir çiftçinin veya hayvan sahibinin gerçekten tamamlayabileceği tek Türkçe araç bu. İHH'ın hesaplayıcısı ise daha hızlı olan: yaygın durumlar (altın, nakit, ticaret malı) için sade kategori girişi, tek ekranda ikili altın ve gümüş nisap kontrolü ve doğrudan bağış akışına geçiş. Altını ve birikimi olan maaşlı bir hane iki aracı da on dakikada bitirir; tarlası, hayvanı veya dükkân stoku olan bir hane için TDV'nin derinliği gerekir. İki akışta da hiçbir ücret yok ve hesaplamak için hiçbir araç hesap açmanızı istemiyor.
Çoğu hanenin vardığı bölüşüm stratejisi
Bir kez hesaplayın, ister bu araçlardan biriyle ister bizimkiyle; sonra ödemeyi kanaatinize göre bölün: altyapıyı öne alan pay TDV'ye, varış noktasını öne alan pay İHH'ın programlarına, kişisel pay ise ihtiyacın yakın olduğu yerde fıkhın her zaman tercih ettiği şekilde muhtaç akrabalara ve komşulara doğrudan. Tek bir kanalı zorunlu kılan bir hüküm yok ve iki kurum rakip değil, birbirini tamamlıyor: biri eşsiz dinî otoriteye sahip bir altyapı, diğeri eşsiz bağışçı inisiyatifine sahip bir erişim ağı. İkisinin de yerini tutmadığı şey, yükümlülüğü bilmenin kişisel sorumluluğu: zekât merkezi ve SSS hak sahibi kategorilerini ve istisnai durumları ele alıyor.
Bölgenizdeki kurumları karşılaştırın
Faizsiz ürünleri yan yana karşılaştırın veya eşleştirme aracımız durumunuza en uygun seçenekleri önersin.
Sonuç
Türkiye'nin zekât altyapısı sessiz bir başarı hikâyesi: resmî matematik, ücretsiz araçlar, devlet tarafında temiz altyapı, bağımsız tarafta ciddi saha kapasitesi ve zincirin hiçbir yerinde ücret yok. Emanet belgelendirmesini ve dinî otoriteyi öne alan bağışçılar için TDV bir adım önde; zekâtın nereye ulaşacağını seçmek isteyenler için İHH bir adım önde. İkisi arasında bölüştürmek ve buna doğrudan vermeyi eklemek üç erdemi birden yakalıyor; bu yüzden biz de böyle yapardık. Hangisini seçerseniz seçin, yıllık tarihinizi sabitleyin ve hesaplamanın kendisine dikkat edin; rehberler buradan başlıyor.