Yabancılar Türkiye'de BES'e Katılabilir mi? Yabancılar İçin Katılım Emeklilik (2026)

Evet, Türkiye'de yaşayan bir yabancı gönüllü özel emeklilik sistemi olan Bireysel Emeklilik Sistemi'ne (BES) katılabilir ve fonları yalnızca faizsiz varlıklarda tutan bir katılım planı seçebilir. 4632 sayılı Kanun emeklilik sözleşmesi imzalamak için uyruk şartı koymaz; koyduğu şartlar iki başka konuya aittir. %20 devlet katkısı yalnızca Türk vatandaşlarına ve Mavi Kart sahiplerine ödenir; dolayısıyla sıradan bir yabancı yerleşik bu katkı olmadan birikim yapar. Yabancı para ile katkı payı ödemesi ise yalnızca Türkiye'de yasal olarak ikamet etmeyen vatandaşlara ve Mavi Kart sahiplerine açıktır; yabancı bu nedenle lira ile öder. Mayıs 2022'de vatandaşlık yönetmeliğine yazılan ayrı bir yol ise, BES'e en az USD 500,000 yatıran ve bunu üç yıl boyunca sistemde tutan yabancının Türk vatandaşlığına veya uzun dönem ikamete başvurmasına imkân tanır.

Kimler katılabilir, devlet katkısını kimler alır

Esas metin Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu, 4632 sayılı Kanun'dur. 4. madde sisteme katılmayı, bir emeklilik şirketiyle emeklilik sözleşmesi yapmak olarak tanımlar; vatandaşlıktan veya ikametten söz etmez. Ocak 2022'de 7351 sayılı Kanun'la değiştirilen Ek Madde 1 ise uyruğun devreye girdiği yerdir: devlet katkısı, Türk vatandaşı olan veya Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesi kapsamında bulunan katılımcıların ödediği katkı paylarına göre hesaplanır; bu kapsam, izinle vatandaşlıktan çıkmış eski vatandaşların sahip olduğu Mavi Kart'tır. 2020'de değiştirilen 5. madde, yabancı para ile katkı payı ödemesine yalnızca Türkiye'de yasal ikameti bulunmayan Türk vatandaşları ile aynı 28. madde kapsamındaki grup için izin verir. Emeklilik Gözetim Merkezi'nin katılımcı rehberi devlet katkısı kuralını tek cümlede özetler: Türk vatandaşları ve Mavi Kart sahipleri yararlanabilir, vergi mükellefi olma şartı aranmaz.

Belgeler konusunda kanun ve EGM rehberi, vatandaş olmayan birinin neler sunması gerektiği hakkında sessizdir; bunları sıralayan resmî bir sayfa da bulamadık. Emeklilik şirketleri kimlik doğrulamak zorundadır; bu nedenle geçerli bir oturma veya çalışma izni (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın çalışma izni sık sorulan sorular sayfasında belirtildiği üzere, çalışma izni Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca ikamet izni sayılır), pasaport, izninizdeki yabancı kimlik numarası ve otomatik ödeme için bir Türk banka hesabı istenmesini bekleyin. Belirli bir şirketin vatandaş olmayan müşteriyi sorunsuz kabul edip etmediği ve hangi dillerde hizmet verdiği yayımlanmış değildir; seçmeden önce arayın ve önce banka hesabı gerektiği için yabancı olarak katılım hesabı açma rehberimizi okuyun.

Vatandaş olsun olmasın her katılımcının karşılaştığı 2026 rakamları

Bu yılın en önemli değişikliği katkının kendisidir. 7 Ocak 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 10811 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, lira katkı paylarındaki devlet katkısını 1 Ocak 2026'dan itibaren %30'dan %20'ye indirdi ve tek seferlik otomatik katılım ikramiyesini 1,000 TL'den 500 TL'ye düşürdü; bunu EY'nin sosyal güvenlik sirküleri No: 3 özetliyor; ayrıca bkz. BES devlet katkısı kesintisi açıklandı. EGM devlet katkısı sayfası 2026 üst sınırını veriyor: yıllık brüt asgari ücrete, yani 396,360 TL'ye kadar olan katkı payları devlet katkısı alır; dolayısıyla yıllık azami devlet katkısı 79,272 TL'dir. İşveren tarafından ödenen katkı payları hiçbir zaman devlet katkısı almaz.

Bir yabancı için iki satır özellikle önemlidir. Stopaj yalnızca yatırım getirisi üzerinden kesilir, kendi katkı paylarınız üzerinden asla kesilmez; EGM'nin fon sayfası da emeklilik fonlarının, siz fonları tuttuğunuz sürece kazançları üzerinden stopaj ödemediğini doğruluyor. Bir yabancının aynı katılım fonlarını TEFAS'tan doğrudan almak yerine yine de BES'i tercih etmesinin başlıca finansal nedeni bu erteleme olabilir; yol boyunca ödeyeceğiniz stopajı helal paranın vergileri rehberimiz anlatıyor. Ücret satırı ise ters yönde işler: şirket beş yıl boyunca her yıl aylık brüt asgari ücretin en fazla %8.5'ini alabilir (2026 asgari ücreti olan 33,030 TL üzerinden 2,807.55 TL) ve bunun üstüne yılda en fazla %2.28'e varan fon giderleri biner. Bir vatandaşın %20'lik katkısı bu maliyetleri karşılar. Yabancının sözleşmesi ise bunları yalnızca fon getirisinden çıkarmak zorundadır.

Devlet katkısı olmadan katılım BES'in değeri

Farkı rakamla görelim. On yıl boyunca ayda 10,000 TL ödeyen bir katılımcı toplam 1,200,000 TL katkı payı öder. Bir vatandaş yılda 24,000 TL devlet katkısı alır; on yılda 240,000 TL eder, kademeli olarak hak kazanılır ve 56 yaşından sonra emeklilikte tamamı kazanılır. Yabancı ise Hazine'den hiçbir şey almaz; 1,200,000 TL'si yalnızca fonların kazandığı kadar, ücretler düşüldükten sonra büyür ve on yıldan önce ayrılırsa çıkışta kazanç üzerinden %15 stopaj öder. Başka bir deyişle BES çatısı bir yabancıya üç şey sunar, hiçbiri sübvansiyon değildir: fonların içinde vergi ertelemesi, disiplinli bir aylık otomatik ödeme ve katılım emeklilik fonlarına ile başka şirketlerin katılım fonlarını tek sözleşme içinde tutmanızı sağlayan BEFAS platformuna erişim.

Bunun karşısında maliyetler ve kilitlenme vardır. Yılda aylık asgari ücretin %8.5'i ile sınırlanmış beş yıllık kesintiler, aylık 10,000 TL'lik bir sözleşmede küçüktür; ancak 1,640 TL asgari tutarlı bir planda ağırdır, çünkü üst sınır her yıl bir aylık ödemeden fazlasını yutabilir. Yılda en fazla %2.28'e varan fon giderleri on yıl boyunca gerçek bir yüktür ve belirli bir fonun fiilen ne kadar kestiğini bulmak emek ister; katılım fon ücretleri açıklaması bunu gösteriyor. Erken ayrılmak, kazançlar üzerinden %15 stopaj ile varsa ertelenmiş giriş aidatına mal olur. Dolayısıyla bir yabancı için BES, Türkiye'de lira birikimini on yıl veya daha uzun süre tutmayı bekliyorsanız makul bir uzun vadeli araçtır; iki yıllık bir görev için ise kötü bir araçtır. BES ile doğrudan portföy arasındaki karar için tek bir TEFAS hesabıyla helal portföy oluşturma yazısına bakın.

BES üzerinden vatandaşlık ve ikamet yolu

Yabancılara özel yazılmış tek BES kuralı tasarrufla değil, statüyle ilgilidir. 13 Mayıs 2022'de yayımlanan Türk Vatandaşlığı Kanunu Uygulama Yönetmeliği 20. madde (2) (f) bendindeki değişiklik, bir yabancının en az USD 500,000 veya karşılığı yabancı parayı BES'e yatırması, kapsamını SEDDK'nın belirlediği fonlarda tutması ve üç yıl boyunca sistemde kalması hâlinde istisnai olarak vatandaşlık kazanmasına imkân tanır. Sigortacılık düzenleyicisinin uygulama notu, aynı yatırımın 6458 sayılı Kanun'un 31. maddesi (1) (j) bendi uyarınca kısa dönem ikamet izinleri için ve uzun dönem ikamet izinleri için de kabul edildiğini, ayrıca yabancı paranın lira karşılığı emeklilik şirketine ulaşmadan önce bir Türk bankası aracılığıyla Merkez Bankası'na satılması gerektiğini ekler. Türkiye Sigorta Birliği'nin 2022/21 sayılı Genelgesi plan kurallarını belirler.

• Katılımcı, adında Vatandaşlık ibaresi bulunan bir plana alınır; bu sözcüğü yalnızca bu planlar kullanabilir.
• Vatandaşlık planında giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi alınamaz.
• Adında yabancı veya dış borçlanma araçları geçen fonlar, BEFAS'taki fonlar dahil, kapsam dışıdır ve seçilemez.
• İlk üç yıl boyunca plan değişikliği, emeklilik için hesap birleştirme ve başka şirkete aktarım yapılamaz; EGM ihlalleri SEDDK'ya ve göç makamlarına bildirir.
• USD 500,000 birden fazla sözleşmeye bölünemez ve döviz TCMB'ye satıldıktan sonra satış geri alınamaz.

Bu kuralların hiçbiri katılım fonlarını dışlamaz; yasaklı sözcükler yabancı ve dış borçlanma araçlarıdır, katılım değildir. Bu nedenle bu yolu kullanan bir Müslüman yatırımcı, Vatandaşlık planını ilke olarak faizsiz fonlarda tutabilir; ancak hangi şirketlerin katılım fon menülü bir Vatandaşlık planı sunduğu merkezî olarak yayımlanmamıştır ve şirket şirket teyit edilmelidir. Ayrıca devlet katkısının burada konu dışı olduğunu unutmayın: katkı payları ödendiğinde katılımcı vatandaş olmadığı için USD 500,000 üzerinden hiçbir katkı tahakkuk etmez. Bunu yatırım getirisine göre değil, göç hukuku danışmanıyla birlikte hukuki sonuca göre değerlendirin.

Hangi katılım BES sözleşmeleri var, kayıt defterimiz ne gösteriyor

Katılım planı yalnızca katılım emeklilik fonlarını tutabilir: EGM'nin fon sayfasında sıralandığı üzere kira sertifikaları (sukuk), katılma hesapları, katılım endeksine göre taranmış hisse senetleri, altın ve diğer kıymetli madenler ile faizsiz menkul kıymet fonları. Bunları beş şirket ailesi sunuyor. Onları en iyi katılım BES planları yazısında sıralıyor, sistemi ise 2026'da katılım BES yazısında anlatıyoruz; aşağıdaki tablo, yabancının ihtiyaç duyduğu bilgileri Ağustos 2026'da şirket sayfalarıyla doğrulanmış kayıt defterimizden alıyor.

Devlet katkısı almayacak bir yabancı için ilk okunacak sütun maliyet sütunudur. Sağlam Temel Plan'ın sıfır yönetim gider kesintisi, başlangıçta 25,000 TL getirebilen herkes için Türk BES'indeki en büyük sabit maliyeti ortadan kaldırır; Temel Plan'ın beş yıllık asgari ücrete endeksli kesintileri ise tam tersi bir durumdur. Katılım Emeklilik'in belgelendirmesi en güçlüsüdür; bunu Katılım Emeklilik incelememiz ortaya koyuyor, ancak KJM %139 dersi şirketin KJM fonunu tek bir yılın getirisine bakarak seçmemeniz konusunda uyarıyor. Anadolu Hayat Emeklilik, Garanti BBVA Emeklilik ve Bereket Emeklilik sağlayıcı sayfaları fon raflarını listeler.

Sistem ne kadar büyük ve kaç yabancıya hitap edebilir

BES niş bir ürün değildir. Best Yayıncılık tarafından aktarılan 30 Eylül 2026 tarihli Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine göre gönüllü sistem 10,374,000 katılımcıya ve 2.121 trilyon TL fon varlığına ulaştı; katılımcı sayısında (2,466,000) ve fon büyüklüğünde (420.5 milyar TL) Türkiye Hayat ve Emeklilik ilk sırada. Potansiyel yabancı müşteri kitlesi de büyük. Göç Araştırmaları Vakfı'nın, Göç İdaresi Başkanlığı'nın 1 Ekim 2026 tarihli verilerinden derlediği Eylül 2026 eğilim notu, ikamet izni sahibi 1,268,369 yabancı sayıyor; başı Türkmenistan (210,300), Azerbaycan (94,939) ve Suriye (88,401) vatandaşları çekiyor, İstanbul'da 607,611 kişi bulunuyor. En büyük grupların birçoğu Müslüman çoğunluklu ülkelerden geliyor; katılım sorusunun toplam istatistiklerin gösterdiğinden daha önemli olmasının nedeni bu. Geçici veya uluslararası koruma altındaki kişiler bu sayıma dahil değildir ve farklı belgelendirme ile karşılaşır; bu rehber onların durumunu kapsamaz.

Yabancı olarak katılım BES açmak: adımlar

• Geçerli bir oturma izni veya çalışma izni edinin ve üzerinde yazılı yabancı kimlik numarasını not edin; her formda ihtiyacınız olacak.
• Bir katılım bankasında lira hesabı açın; katkı payları lira ile tahsil edilir ve yabancı para ile katkı payı vatandaş olmayanlara açık değildir.
• Bir şirket seçin ve adında katılım geçen bir planda ısrar edin; EGM'nin rehberi yalnızca faizsiz fonların seçilebilmesini sağlamanın yolunun bu olduğunu söyler.
• Planın ücret tarifesinde giriş aidatını, yönetim gider kesintisini, ara verme kesintisini ve varsa ertelenmiş giriş aidatını okuyun ve aylık brüt asgari ücretin %8.5'i üst sınırıyla karşılaştırın.
• Şirketin uygulamasının ve EGM'nin BES Mobil'inin (e-Devlet ile giriş yapar) izin numaranızla çalışıp çalışmayacağını şirkete sorun; ikisine de güvenmeden önce teyit edin.
• On yıllık eşiği ve 56. doğum gününüzü takviminize işleyin: %5 stopaj oranı ve ileride vatandaş olursanız herhangi bir devlet katkısının tamamının hak edilmesi, ikisi de emeklilik hakkına ulaşmaya bağlıdır.
• Türkiye'den ayrılırsanız çıkış ödemeleri, imzalı çıkış formu şirkete ulaştıktan sonra 20 iş günü içinde, getiri üzerinden stopaj düşülerek yapılır; EGM'nin koşulları çerçevesinde bakiyenin en fazla %50'sine kadar kısmi çekim mümkündür.

BES caiz mi? Diyanet'in görüşü ve bir yabancı için anlamı

Din İşleri Yüksek Kurulu genel soruyu 26 Ekim 2022'de bireysel emeklilik sistemi fetvasında cevapladı: dinen önemli olan birikimlerin nerede değerlendirildiğidir ve birikimler dinen caiz olan alanlarda değerlendirilirse sistem caizdir, aksi hâlde değildir. Aynı fetva, katılımın isteğe bağlı olup olmadığına bakılmaksızın devletin sistemdekilere yaptığı katkının kabul edilebileceğini belirtir. Yabancı bir tasarrufçu için ikinci nokta konu dışıdır, birincisi ise kararın tamamıdır: yalnızca katılım fonlarıyla sınırlı bir plan seçin ve ileride hak kazanırsanız devlet katkısı fonunun da kendisinin bir katılım fonu olup olmadığını kontrol edin; Katılım Emeklilik, Anadolu Hayat Emeklilik ve Bereket Emeklilik kendilerininkinin öyle olduğunu belirtiyor.

Şu hâlde bireysel emeklilik tasarruf ve yatırım sistemi, birikimlerin dinen helal olan alanlarda değerlendirilmesi durumunda caiz aksi hâlde caiz değildir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu, 26 Ekim 2022)

Para bir emeklilik sözleşmesinde durduğu için zekât düşmez demek değildir; yöntemi hisse senetleri, fonlar ve BES'te zekât rehberimiz anlatıyor ve yabancının sözleşmesine tıpkı vatandaşınki gibi uygulanır.

Görüşümüz

Yabancı bir yerleşik için dürüst cevap üç parçalıdır. Hukuken BES size açıktır ve katılım planı doğru giriş yoludur: kanun sizi sistemden değil, teşvikten dışlar. Finansal olarak, %20 katkı olmadan BES; beş yıllık sınırlı sabit maliyetleri ve on yıllık ufku olan, vergisi ertelenmiş bir katılım fonu çatısıdır; Türkiye'ye yerleşmiş ve disiplinli bir lira birikim alışkanlığı isteyen biri için uygundur, kısa süreli bir görev için uygun değildir, çünkü kazançlar üzerinden %15 stopaj ve varsa ertelenmiş giriş aidatı erken çıkışı cezalandırır. Uzun vadeli buradaysanız, Türkiye Hayat ve Emeklilik Sağlam Temel Plan'ın sıfır yönetim gider kesintisi veya Katılım Emeklilik'in yönetişimi ve fon derinliği başlanacak iki yerdir. USD 500,000'lık vatandaşlık yolu ilginizi çekiyorsa, bunu üç yıllık kilidi olan ve devlet katkısı içermeyen bir göç kararı olarak ele alın ve Merkez Bankası'na tek bir dolar satmadan önce hukuki danışmanlık alın. Bilgiler 20 Ekim 2026'da mevzuat.gov.tr, egm.org.tr, seddk.gov.tr, tsb.org.tr ve kurul.diyanet.gov.tr üzerinden kontrol edilmiştir; şirket bilgileri Ağustos 2026'da doğrulanmış kayıt defterimizden alınmıştır.

Sık sorulan sorular

Yabancı Türkiye'de BES hesabı açabilir mi?

Evet. 4632 sayılı Kanun, BES'e katılmayı lisanslı bir şirketle emeklilik sözleşmesi imzalamak olarak tanımlar ve uyruk veya vatandaşlık şartı koymaz. Uygulamada şirketler geçerli bir oturma veya çalışma izni, pasaport, izindeki yabancı kimlik numarası ve katkı payları için bir Türk lirası banka hesabı ister. Faizsiz bir katılım planı dahil her plan seçilebilir.

Yabancılar BES devlet katkısı alır mı?

Hayır, Mavi Kart sahibi değillerse. 4632 sayılı Kanun'un Ek Madde 1'i devlet katkısını, 2026'da lira katkı paylarının %20'si olmak üzere yılda en fazla 79,272 TL, yalnızca Türk vatandaşlarına ve Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesi kapsamındaki kişilere, yani eski vatandaşlar için Mavi Kart sahiplerine öder. Diğer yabancı uyruklular BES'te bu katkı olmadan birikim yapar.

Yabancı olarak BES katkı paylarını dolar veya euro ile ödeyebilir miyim?

Hayır. 4632 sayılı Kanun'un 5. maddesi yabancı para ile katkı payı ödemesine yalnızca Türkiye'de yasal olarak ikamet etmeyen Türk vatandaşları ile Mavi Kart sahipleri için izin verir. Türkiye'de yaşayan yabancı uyruklu lira ile katkı payı öder. İstisna vatandaşlık yoludur; burada USD 500,000, emeklilik şirketinin hesaplarına girmeden önce Merkez Bankası aracılığıyla liraya çevrilir.

BES vatandaşlık yatırımı nasıl işler?

13 Mayıs 2022'de değiştirilen vatandaşlık yönetmeliği uyarınca, BES'e en az USD 500,000 veya karşılığını yatıran, SEDDK onaylı fonlarda tutan ve üç yıl sistemde kalan bir yabancı istisnai vatandaşlık için başvurabilir; aynı yatırım uzun dönem ikamet başvurularını da destekler. Para, giriş aidatı veya yönetim gider kesintisi olmayan bir Vatandaşlık planına girer; üç yıl boyunca plan değişikliği veya aktarım yapılamaz ve adında yabancı veya dış borçlanma araçları geçen fonlar seçilemez.

BES helal mi?

Diyanet'in Din İşleri Yüksek Kurulu'nun 26 Ekim 2022 tarihli fetvasına göre BES, birikimler dinen caiz olan alanlarda değerlendirilirse caizdir, aksi hâlde değildir ve devlet katkısı kabul edilebilir. Uygulamada bu, yalnızca faizsiz fonları tutabilen, adında katılım geçen bir plan seçmek demektir: sukuk, katılma hesapları, taranmış hisse senetleri ve kıymetli madenler.

Emeklilikten önce BES'ten ayrılırsam hangi vergiyi öderim?

Stopaj yalnızca yatırım getirisi üzerinden kesilir, katkı payları üzerinden kesilmez: on yıl içinde ayrılırsanız %15, emeklilik hakkı olmadan on yıl sonra %10, emeklilikte (on yıl ve 56 yaş), ölümde, malullükte veya tasfiyede %5. Oranlar yabancılar ve vatandaşlar için aynıdır. Emeklilik fonları siz fonu tuttuğunuz sürece kendi kazançları üzerinden stopaj ödemez; bu, sistemin vatandaş olmayan biri için başlıca vergi avantajıdır.

Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi, Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu (4632 sayılı Kanun, 2026 değişiklikleriyle birlikte birleştirilmiş metin)
• Emeklilik Gözetim Merkezi, Katılımcı Bilgilendirme Rehberi (20 Ekim 2026'da okundu)
• Emeklilik Gözetim Merkezi, Devlet Katkısı (2026 sınırları)
• Emeklilik Gözetim Merkezi, Gönüllü BES Fonları (faizsiz fon kapsamı)
• EY Türkiye, Sosyal Güvenlik ve İş Mevzuatı Sirküler No: 03, BES'te devlet katkı payı ve miktarı düşürüldü (Ocak 2026)
• SEDDK, BES katkı payı ödeyerek vatandaşlık veya uzun dönem ikamet izni için başvuran yabancılara ilişkin usuller
• Türkiye Sigorta Birliği, 2016/39 sayılı BES Genelgesi'ni değiştiren 2022/21 sayılı Genelge (2022)
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yabancıların çalışma hayatı: sıkça sorulan sorular
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu, Bireysel emeklilik sistemi caiz midir? (26 Ekim 2022)
• Best Yayıncılık, 3. çeyrekte BES'te fon tutarı 2 trilyon 120 milyar TL (30 Eylül 2026 tarihli EGM verisi, 16 Ekim 2026'da yayımlandı)
• Göç Araştırmaları Vakfı, Türkiye'nin Aylık Göç Trendleri, Eylül 2026 (30 Eylül 2026)